हेडलाईन

छथरको सुदापमा तरुण दल गठन नेकपा त्यात्दै कांग्रेसमा दर्जनौ युवाहरु प्रवेश ।         पौष ११ मा मुभी मेरो दिल छ पोखरामा         दुख पिरलाई भुलेर दशै मनाउ भन्दै गायिका रजनी लामा( भिडियो सहित)         गीतकार दिलिप योञ्जनद्धारा ३ बालबालिकालाई सहयोग प्रद्धान ।         गायक मचिन्द्र राईको आवाजमा”फुलको कुरा ”भिडियो सहित         गायक दुर्गा सेन्चुरीको आवाजमा ”दशैँ तिहारमा ” (भिडियो सहित )         गायक सिदार्थ परियार को आवाजमा ”शुन्य छ गाउँ” भिडियो सहित ।         गायक मिराज अर्यालको आवाजमा “ कस्तो दिन सानी “ भिडियो सहित ।         गायक सज्जन धामी को आवाजमा “माया लाउने हो” हेर्नुहोस भिडियो ।         गायक राजेश पायल राईको आवाजमा ”के छ तिम्रो नाउँ” भिडियो सहित ।         गायिका बन्दना मगरको आवाजमा ”लास बनेर” भिडियो सहित ।         गायिका मेनुका राईको आवाजमा ” भुटेको मकै ” (भिडियो सहित )         गायिका सुनिता थेगिम, श्रेया राई र सुजन आङदेम्बेको त्रिकोनात्मक स्वरमा ”साथी भिडियो सहित ।         अर्जुन दृष्टि गु्रप अफ इन्टरटेन्मेन्टको आयोजनामा सास्कृतिक कार्यक्रम आयोजना हुने ।         गायिका कविता खत्रीको आवाजमा “ गरिबको जुनी “ भिडियो सहित ।        

कार्यक्रमहरु

थारु समुदायमा दाईजो सकस बन्दै

विराटनगर, १४ फागुन । मोरंगको ग्रामथान–१ तेतरीयाका पल्टन माझी अहिले ६८ बर्षे बुढौली उमेर गुजार्दैछन् । झण्डै ५० बर्ष अघि थारु संस्कार अनुसार उनको विवाह भएको थियो ।

विवाह गर्दा उनका ससुरालीले उनलाई एउट थाल र लोटामा कन्यादान दिएका थिए ।
तर अहिले समय फेरीएको छ । उनका गाउँमा हिजो–आज मोटरसाईकल दाइजो नदिएसम्म छोरीको विवाह हुँदैन । विवाहमा दाईजो लिने कुरा थारु संस्कार भित्र पर्दैन ।

तर अन्य समुदायबाट संस्कृतिटाईजन हुँदै थारु समुदायमा पनि केटा पक्षले केटी पक्षसँग दाईजो लिने चलन बढ्दो अवस्थामा रहेको महेन्द्र मोरङ क्याम्पस विराटनगरका मानविकी संकायका प्रमुख डा शुशिल अधिकारी बताउनुहुन्छ ।

थारु संस्कृतिमै विद्यावारिधि गर्नु भएका डा.अधिकारीका अनुसार मोरङ–सुनसरीमा विभिन्न आठ प्रकारका थारु बसोबास गर्दै आएको छन् । जसमा खडेर, हेलजेलिया, रौतार, भडभमिया, सप्तरीया, राजघरैया र मोरङ्गीया रहेका छन् ।

यी दुई जिल्लामा मोरङीया थारुको सख्या उल्लेखनिय रहेको छ । तर यी कुनै पनि थारु जातिमा दाईजो लिने कुरा पुरानो संस्कार होइन ।
पछिल्ला दिनमा थारु जातिमा बढ्दो दाईजो प्रथाले यो समुदायका अगुवाहरुलाई निकै चिन्तित बनाएको छ ।

देखासेखीका कारण दाईजोको बढ्दो होडबाजीले सामन्य आर्थिक अबस्था भएका थारुहरु समस्यामा पर्न थालेको ग्रामथान गाउँपालिकाका प्रमुख शिवनारायण चौधरी बताउनु हुन्छ । बढ्दो देखासेखिले सुकमबासीले पनि मोटरसाईकल दिनुपर्ने अबस्था आएको उहाँको भनाई छ ।

‘जग्गा दिन्छु भन्दा पनि हुँदैन । मोटरसाईकल नै माग्छन् । जति धेरै पढेको केटा , त्यति नै धेरै दाईजो खोज्छ’– उहाँले भन्नुभयो । दाईजो दिन नसक्दा छोरीको विवाह नहुने समस्या बढ्दै गएको छ । दाईजोकै कारण विवाह नहुने र केटीको उमेर ढल्किदै जाँदा अझ बढी दाईजो खोज्ने चलन यो समुदायमा जटिल बन्दै गएको छ ।

वढ्दो दाईजो प्रथाले थारु समुदायलाई विस्तारै अप्ठ्यारो पर्दै गएको ग्रामथान–१ का वडाध्यक्ष नमोनारायण माझी बताउनु हुन्छ । बाजे बराजुदेखी चलेको परम्पपरालाई बाहिरी संस्कृतिले विगारेको उहाँको बुझाई छ । ‘दाईजो नदिएकै कारण धेरै थारु महिलाहरुले घरेलु हिँसाको सिकार हुनुपरेको छ । सबै कुरा बहिरा आउँदैनन् तर समस्या चर्को हुँदै गएको छ । सम्पति नहुनेका छोरीको बिबाह नै नहोला जस्तो भइसक्यो’–उहाँले भन्नुभयो ।

बढ्दो दाईजो प्रथालाई आफ्नो ठाउँबाट अन्त्य गर्न ग्रामथान गाउँपालिकाले ‘बेटी बचाओ’ अभियान सुरु गरेको छ । यस अन्तर्गत छोरी जन्माउने महिलालाई तीन हजार राशी दिईन्छ । गाउँपालिको यो अभियानले थारु समुदायलाई विस्तारै दाईजो विरुद्ध अघि बढ्न प्रेरणा मिलेको वडाध्यक्ष माझीको बुझाई छ ।

थारु समुदायमा केटा पक्षले दाईजो लिने भन्दा पनि केटी पक्षलाई सहयोग गरेर विवाह गर्ने पुरानो चलन रहेको अधिवक्ता नीरा भगत वताउनुहुन्छ । ‘नीराका बाबु छत्रु भगतले आमा फुलकीदेवीलाई विवाह गर्दा आठ मन धान दिएका थिएरे ’ आमा फुलकी देवीलाई उधृत गर्दै उहाँले भन्नुभयो । तर अहिले मोटरसाईकल नदिई छोरीको विवाह नै हुन छाडेकोछ ।

दाईजो प्रथा विहारबाट भित्रिएको धेरै थारु अगुवाहरुको बुझाई छ ।

‘पहिले हामीले बिहारीलाई नागरिकता दिएर भित्र्यायौ पछि उनिहरुले दाईजो प्रथा भित्र्याए’–अधिवक्ता भगत भन्नुहुन्छ । दाईजो नदिएकै कारण कतिपय थारु महिलाहरुको विवाह पछि सम्बन्ध विच्छेद नै हुने घटना पनि यो समुदायमा बढ्दै गएका छन् ।

विवाह पछि पनि केटा पक्षले नवदुलहीलाइ जग्गा, पैसा र विभिन्न भौतिक सामाग्री माग्न लगाएर मानसिक याताना दिने गरेको डंग्राहका स्थानीय शिक्षक भरतलाल भगतको अनुभव छ ।

बढ्दो दाईजो प्रथाका कारण थारु समुदायमा छोरी पढाउने कुरा पनि समस्या बन्दै गएको छ । ‘छोरीलाई पढाएपछि केटा पनि पढेकै खोज्नुप¥यो, पढेको केटाले दाईजो नलिई विवाह नै गर्दैन’ उहाँले भन्नुभयो ।






  • लोप हुँदै गएको धान नाच संरक्षण गर्न कार्यक्रम
  • ऐतिहाँसिक राँके मेलाको अबसरमा भब्य सांस्कृतिक कार्यक्रम हुने
  • ‘केःसाङला’ लिम्बु फिल्म बैसाख २३ मा च्यारेटी सो हुदै काठमाडौमा ।।
  • सत्यहाङमा मेलामा आयोजिक सांस्कृतिक कार्यक्रममा बिभीन्न महानुभाबहरुद्धारा प्रायोजन
  • तलको बक्समा आफ्नो सुझाब दिनुहोस |

    मोडेल / मनोरन्जन

    भर्खरै...

    लोकप्रिय

    रोचक खबर

    अचम्मको कुखुरा फार्म, चितुवाले गर्छ ३ लाख पर्ने १६ बर्षीय भालेको सुरक्षा (भिडियो)

    पोखरा । पोखरा २७ डाँडाको नाकमा लेखनाथ ह्याचरी तथा एकीकृत कृषि फार्म छ । राजेन्द्र अधिकारीले बिगत लामो समय देखी... बाँकी यता

    कञ्चनजंघा अनलाईन / October 14, 2019

    भित्ता कोर्ने दाह्रीवाल

    काठमाडौं । तनहुँका सुमन वाग्ले भित्तेकलामा पोख्त छन् । सानैदेखि चित्रकलामा रुची भएपनि उनले विगत ५ वर्षदेखि... बाँकी यता

    कञ्चनजंघा अनलाईन / August 17, 2019

    फेसबुक

     म्युजिक भिडियोहरु

    बिज्ञापनका लागि:
     kanchanjanghaonline@gmail.com
    लेख, रचना र समाचारका लागि:
     kanchanjanghaonline@gmail.com
    हालसम्म पाठकहरुको संख्या:
    हालसम्म हेरिएको संख्या
    कञ्चनजंघा अनलाईन प्रा.लि.द्वारा संचालित दर्ता नं. १६२१८२/०७३/०७४
    संस्थापक:
    संयोजक/प्रधान सम्पादक:
    डेस्क सम्पादक:
    सर्वाधिकार © 2016 - 2019: Kanchanjangha Online मा सुरक्षित | बिज्ञापन | सम्पर्क | हाम्रो बारेमा Designed by: GOJI Solution