हेडलाईन

घरमै पुगेर जेष्ठ अपांगहरुलाई सम्मान तथा फलफुल प्रदान         विनय खत्रीको स्वरमा “मृत्‍यु सैया” (हेर्नुहोस भिडियो सहित)         गायक बादल श्रेष्ठको “तिमि फुल हौ कि जुन” सार्बजनिक(भिडियो सहित)         गायक जिवन लामाको नयाँ गीत ‘जानी नजानी ’ सार्वजनिक         “कालापानी हाम्रै हो लिपुलेक हाम्रै हो“ भिडियो सहित         गायक कमल न्यौपानेको आवाजमा “ गाजलु पहाड “ भिडियो सहित ।         धरान उपमहानगरमा तिलक राई विजयी, बहुदल आएको २९ वर्षमा पहिलो पटक कांग्रेसको जित         मेरो दिल छ पोखरामा मुभिको ट्रेलर सार्वजनिक ।         छथरको भगवती माबिमा डिजिटल सारक्षरता कार्यक्रमको उद्धघाटन         गायक पदम थापा को आवाजमा तिम्रो बाउ भिडियो सहित ।         नेपाली कथानक चलचित्र“के भुल भयो प्रीया“ निमार्ण हुने ।         पिम नेपाल फिल्म फेष्टिवलको दोश्रो संस्करण धनगढीमा हुँदै ।         ऐतिहाँसिक सत्यहाङमा मेला तथा चासोक तङनामको अबसरमा फुलबल प्रतियोगिता हुने         शुभ मुर्हत गर्दै आजबाट ‘बल्छी धुव्रे’ को छायांकन सुरु         सिंगापुरमा सम्पन्न लेडी अफ एक्सिलेन्स अवार्डमा एलिजा र सावित्री सम्मानित        

कार्यक्रमहरु

थारु समुदायमा दाईजो सकस बन्दै

विराटनगर, १४ फागुन । मोरंगको ग्रामथान–१ तेतरीयाका पल्टन माझी अहिले ६८ बर्षे बुढौली उमेर गुजार्दैछन् । झण्डै ५० बर्ष अघि थारु संस्कार अनुसार उनको विवाह भएको थियो ।

विवाह गर्दा उनका ससुरालीले उनलाई एउट थाल र लोटामा कन्यादान दिएका थिए ।
तर अहिले समय फेरीएको छ । उनका गाउँमा हिजो–आज मोटरसाईकल दाइजो नदिएसम्म छोरीको विवाह हुँदैन । विवाहमा दाईजो लिने कुरा थारु संस्कार भित्र पर्दैन ।

तर अन्य समुदायबाट संस्कृतिटाईजन हुँदै थारु समुदायमा पनि केटा पक्षले केटी पक्षसँग दाईजो लिने चलन बढ्दो अवस्थामा रहेको महेन्द्र मोरङ क्याम्पस विराटनगरका मानविकी संकायका प्रमुख डा शुशिल अधिकारी बताउनुहुन्छ ।

थारु संस्कृतिमै विद्यावारिधि गर्नु भएका डा.अधिकारीका अनुसार मोरङ–सुनसरीमा विभिन्न आठ प्रकारका थारु बसोबास गर्दै आएको छन् । जसमा खडेर, हेलजेलिया, रौतार, भडभमिया, सप्तरीया, राजघरैया र मोरङ्गीया रहेका छन् ।

यी दुई जिल्लामा मोरङीया थारुको सख्या उल्लेखनिय रहेको छ । तर यी कुनै पनि थारु जातिमा दाईजो लिने कुरा पुरानो संस्कार होइन ।
पछिल्ला दिनमा थारु जातिमा बढ्दो दाईजो प्रथाले यो समुदायका अगुवाहरुलाई निकै चिन्तित बनाएको छ ।

देखासेखीका कारण दाईजोको बढ्दो होडबाजीले सामन्य आर्थिक अबस्था भएका थारुहरु समस्यामा पर्न थालेको ग्रामथान गाउँपालिकाका प्रमुख शिवनारायण चौधरी बताउनु हुन्छ । बढ्दो देखासेखिले सुकमबासीले पनि मोटरसाईकल दिनुपर्ने अबस्था आएको उहाँको भनाई छ ।

‘जग्गा दिन्छु भन्दा पनि हुँदैन । मोटरसाईकल नै माग्छन् । जति धेरै पढेको केटा , त्यति नै धेरै दाईजो खोज्छ’– उहाँले भन्नुभयो । दाईजो दिन नसक्दा छोरीको विवाह नहुने समस्या बढ्दै गएको छ । दाईजोकै कारण विवाह नहुने र केटीको उमेर ढल्किदै जाँदा अझ बढी दाईजो खोज्ने चलन यो समुदायमा जटिल बन्दै गएको छ ।

वढ्दो दाईजो प्रथाले थारु समुदायलाई विस्तारै अप्ठ्यारो पर्दै गएको ग्रामथान–१ का वडाध्यक्ष नमोनारायण माझी बताउनु हुन्छ । बाजे बराजुदेखी चलेको परम्पपरालाई बाहिरी संस्कृतिले विगारेको उहाँको बुझाई छ । ‘दाईजो नदिएकै कारण धेरै थारु महिलाहरुले घरेलु हिँसाको सिकार हुनुपरेको छ । सबै कुरा बहिरा आउँदैनन् तर समस्या चर्को हुँदै गएको छ । सम्पति नहुनेका छोरीको बिबाह नै नहोला जस्तो भइसक्यो’–उहाँले भन्नुभयो ।

बढ्दो दाईजो प्रथालाई आफ्नो ठाउँबाट अन्त्य गर्न ग्रामथान गाउँपालिकाले ‘बेटी बचाओ’ अभियान सुरु गरेको छ । यस अन्तर्गत छोरी जन्माउने महिलालाई तीन हजार राशी दिईन्छ । गाउँपालिको यो अभियानले थारु समुदायलाई विस्तारै दाईजो विरुद्ध अघि बढ्न प्रेरणा मिलेको वडाध्यक्ष माझीको बुझाई छ ।

थारु समुदायमा केटा पक्षले दाईजो लिने भन्दा पनि केटी पक्षलाई सहयोग गरेर विवाह गर्ने पुरानो चलन रहेको अधिवक्ता नीरा भगत वताउनुहुन्छ । ‘नीराका बाबु छत्रु भगतले आमा फुलकीदेवीलाई विवाह गर्दा आठ मन धान दिएका थिएरे ’ आमा फुलकी देवीलाई उधृत गर्दै उहाँले भन्नुभयो । तर अहिले मोटरसाईकल नदिई छोरीको विवाह नै हुन छाडेकोछ ।

दाईजो प्रथा विहारबाट भित्रिएको धेरै थारु अगुवाहरुको बुझाई छ ।

‘पहिले हामीले बिहारीलाई नागरिकता दिएर भित्र्यायौ पछि उनिहरुले दाईजो प्रथा भित्र्याए’–अधिवक्ता भगत भन्नुहुन्छ । दाईजो नदिएकै कारण कतिपय थारु महिलाहरुको विवाह पछि सम्बन्ध विच्छेद नै हुने घटना पनि यो समुदायमा बढ्दै गएका छन् ।

विवाह पछि पनि केटा पक्षले नवदुलहीलाइ जग्गा, पैसा र विभिन्न भौतिक सामाग्री माग्न लगाएर मानसिक याताना दिने गरेको डंग्राहका स्थानीय शिक्षक भरतलाल भगतको अनुभव छ ।

बढ्दो दाईजो प्रथाका कारण थारु समुदायमा छोरी पढाउने कुरा पनि समस्या बन्दै गएको छ । ‘छोरीलाई पढाएपछि केटा पनि पढेकै खोज्नुप¥यो, पढेको केटाले दाईजो नलिई विवाह नै गर्दैन’ उहाँले भन्नुभयो ।






  • लोप हुँदै गएको धान नाच संरक्षण गर्न कार्यक्रम
  • ऐतिहाँसिक राँके मेलाको अबसरमा भब्य सांस्कृतिक कार्यक्रम हुने
  • ‘केःसाङला’ लिम्बु फिल्म बैसाख २३ मा च्यारेटी सो हुदै काठमाडौमा ।।
  • सत्यहाङमा मेलामा आयोजिक सांस्कृतिक कार्यक्रममा बिभीन्न महानुभाबहरुद्धारा प्रायोजन
  • तलको बक्समा आफ्नो सुझाब दिनुहोस |

    मोडेल / मनोरन्जन

    भर्खरै...

    लोकप्रिय

    रोचक खबर

    प्राण घातक किङ्ग कोब्राले टोक्दा पनि यिनलाई बिष लाग्दैन ! १३०० सय भन्दा बढ़ी सर्प पकडे कतिले टोके कतिले!(भिडियो सहित)

    कञ्चनजंघा अनलाईन । मानिस भित्र पक्कै पनि आ आफ्नो कला हुन्छ तर आज जुन कला भनौ या प्रतिभा हामीले देखाउदै छौ एकदमै... बाँकी यता

    कञ्चनजंघा अनलाईन / November 26, 2019

    अचम्मको कुखुरा फार्म, चितुवाले गर्छ ३ लाख पर्ने १६ बर्षीय भालेको सुरक्षा (भिडियो)

    पोखरा । पोखरा २७ डाँडाको नाकमा लेखनाथ ह्याचरी तथा एकीकृत कृषि फार्म छ । राजेन्द्र अधिकारीले बिगत लामो समय देखी... बाँकी यता

    कञ्चनजंघा अनलाईन / October 14, 2019

    फेसबुक

     म्युजिक भिडियोहरु

    बिज्ञापनका लागि:
     kanchanjanghaonline@gmail.com
    लेख, रचना र समाचारका लागि:
     kanchanjanghaonline@gmail.com
    हालसम्म पाठकहरुको संख्या:
    हालसम्म हेरिएको संख्या
    कञ्चनजंघा अनलाईन प्रा.लि.द्वारा संचालित दर्ता नं. १६२१८२/०७३/०७४
    संस्थापक:
    संयोजक/प्रधान सम्पादक:
    डेस्क सम्पादक:
    सर्वाधिकार © 2016 - 2019: Kanchanjangha Online मा सुरक्षित | बिज्ञापन | सम्पर्क | हाम्रो बारेमा Designed by: GOJI Solution